Cristiano Lucarelli: de ultra die profvoetballer werd en zijn droom boven miljoenen koos
In dit artikel:
Cristiano Lucarelli werd een voetbalkenner- en volksheld door een combinatie van doelpuntenproductie, politieke overtuiging en symbolische daden, maar zijn idealen konden het verval van het Italiaanse voetbal niet keren. In zijn carrière maakte hij 240 profdoelpunten, maar een WK-deelname bleef hem ontzegd. Het verhaal van Lucarelli draait zowel om wat hij op het veld presteerde als om de manier waarop hij zich buiten het veld positioneerde: als uitgesproken links, als volksman en soms als lastige rebel.
Lucarelli groeide op in Livorno, een havenstad met sterke linkse tradities. Na passages bij meerdere clubs keerde hij in de zomer van 2003, op 28‑jarige leeftijd, bewust terug naar zijn geliefde thuisclub Livorno in de Serie B — ondanks een salaris dat netto ongeveer 500.000 euro lager lag dan bij Torino. Hij liet zich tatoeëren met het clublogo, koos rugnummer 99 en schonk een deel van zijn inkomen aan goede doelen en sociale projecten. Zijn terugkeer paste in een groter romantisch beeld: de speler die uit de supportersvakken kwam en zijn stad diende, niet het commerciële voetbal.
Sportief was het succes onmiddellijk. Samen met Igor Protti vormde hij een doeltreffend spitsenduo; in het promotieseizoen 2003/04 scoorden Protti en Lucarelli samen 53 van Livorno’s 75 doelpunten, en Lucarelli maakte 29 treffers. Livorno keerde na 55 jaar terug in de Serie A. Een jaar later werd hij zelfs topscorer in de Serie A met 24 doelpunten en hielp hij de club naar een fraaie negende plaats; later dat seizoen eindigde Livorno als vijfde en plaatste zich voor Europees voetbal. Op 8 juni 2005 debuteerde Lucarelli voor Italië en scoorde kort daarvoor nog de 1-1 tegen Servië, maar ondanks aanhoudende doelpuntenproductie werd hij niet geselecteerd voor het WK 2006 — het toernooi dat Italië uiteindelijk won.
Naast zijn sportieve kwaliteiten bouwde Lucarelli aan een imago dat clubs en bonden moeite gaf te negeren. Al vroeg in zijn loopbaan ontwierp een doelpuntviering met een T‑shirt met het portret van Che Guevara onder zijn Italia‑shirt zijn publieke rol. Dat ene gebaar — tijdens een onder-21wedstrijd in 1997, toen hij zijn vrienden in de curva wilde eren — kleefde aan hem: de voetbalwereld typeerde hem als linkse activist en ultras. Hij vierde soms met een opgeheven vuist, betaalde boetes en maakte controverse los (hij kreeg een forse boete van de voetbalbond). Tegelijk organiseerde hij solidariteitsacties: hij betaalde bijvoorbeeld touringcars om opgepakte linkse ultras naar huis te brengen, ontmoette de dochter van Che Guevara en organiseerde een vriendschappelijke tour in Cuba.
Lucarelli formuleerde harde kritiek op consumptie en de luxecultuur in het voetbal. Hij verlaagde inconsequent zijn eigen salaris toen hij vond dat zijn spel daar niet naar was, schreef een boek tegen consumentisme — dat in Livorno zelfs in het voortgezet onderwijs werd gebruikt — en riep op tot meer sociale betrokkenheid van clubs. In zijn ogen verkeerde het Italiaanse voetbal op meerdere fronten in problemen: faillissementen van clubs, vervallen stadions, geweld, gok- en matchfixingschandalen en oud‑dopingaffaires maakten hem bezorgd over de toekomst van de Serie A.
Toch konden Lucarelli en Livorno het systeem niet redden. In 2007 botste hij met het bestuur en verhuisde hij naar Shakhtar Donetsk, een transfer die door veel fans als verraad werd gezien — hij verdiende er naar verluidt een veelvoud van zijn eerdere salaris. Kort daarna startte hij een eigen krant, de Corriere di Livorno, met de bedoeling lokale stemmen te versterken en banen te scheppen; hij investeerde persoonlijk in het project. Het journalistieke initiatief hield het echter maar drie jaar vol door tegenvallende oplages en adverteerders.
Sportief en bestuurlijk kende Livorno daarna een neerwaartse spiraal: degradatie, promoties, een faillissement en uiteindelijk terugkeer naar het amateurniveau; de club speelt tegenwoordig op het derde niveau (Serie C). Lucarelli bleef actief als speler tot 2012, keerde nog even terug bij Livorno maar kon degradatie niet afwenden. Vervolgens stapte hij het trainersvak in, leidde Livorno periodes en werkte bij diverse clubs in de lagere divisies van Italië. Volgens het artikel is hij sinds 26 december 2025 trainer van FC Pistoiese, een club uit Toscane op het vierde niveau.
Het verhaal van Lucarelli is dat van een sterke spits met een diepgevoelde politieke identiteit: hij wilde voetbal verbinden met sociale waarden en was een tegenstem bij het aantreden van commercialisering en moreel verval. Zijn inzet leverde hem heroïek op in zijn stad, maar niet de macht om structurele problemen in het Italiaanse voetbal op te lossen — en zijn latere keuzes illustreerden hoe lastig dat evenwicht tussen idealisme en professionele realiteit is.