Zware start voor Oranje: dynamisch Japan vraagt uiterste van Koeman
In dit artikel:
Het WK van Oranje begint met een lastige opener tegen Japan, dat onder bondscoach Hajime Moriyasu vooral tactisch lastig te ontcijferen is. Moriyasu kiest voor ervaring boven ritme (spelers als Wataru Endo en Takehiro Tomiyasu gingen mee, NEC‑speler Kodai Sano niet) en heeft zijn team na de teleurstellende Azië Cup omgebouwd van een 4-2-3-1 naar een flexibele 3-4-2-1‑formatie. Die omslag leverde in de kwalificatie goede resultaten op en bracht onder meer een overtuigende 1-0‑zege op Engeland teweeg.
De kern van de dreiging: dynamiek en rotaties. Met wingbacks én twee nummer 10’s ondersteunt Japan aanvallen met vijf spelers, waardoor Oranje in de breedte wordt opgerekt. Takefusa Kubo krijgt veel vrijheid om naar de flank te wijken; de wingback vult zijn positie in en samen met een controlerende middenvelder vormen zij vaak een roterend driehoekje. Dergelijke positionele wisselingen zoeken constant overtal in half spaces of 1-tegen-1‑situaties en kunnen Nederlandse verdedigende afstemming ontregelen. Soms schuift zelfs een centrale verdediger door in de diepte om ruimte of 1-op-1’s te creëren.
Japan wisselt in opbouw: meestal kort en beheerst, maar bij druk zoekt het ook de lange pass op spits Ayase Ueda. Die directe variant helpt de druk te overleven, al wint Ueda niet altijd zijn duels, waardoor balbezit snel verloren kan gaan. Juist omgekeerd vormt Japans snelle omschakeling na balverlies een groot gevaar: wingbacks rennen diep en kunnen met vijf spelers vlot in de aanval komen.
Defensief is Japan zeer gedisciplineerd en hanteert veelal een agressief hoog drukzetten, waarbij de nummers 10 vaak de pressing voeren en de spits zich richt op de controlerende middenvelder. Het doel is vaak de pass naar de back af te dwingen, waarna de wingback doordekt en het gevaar ontstaat. Wanneer de eerste druk faalt, zakt Japan massaal terug in een compact 5-4-1‑blok dat weinig ruimte tussen linies laat.
Voor Oranje liggen kansen in twee domeinen: het benutten van de ruimtes achter Japanse verdedigers tijdens het hoge drukzetten (diepteballen naar buitenspelers) en het overladen van een flank tegen het lage blok. Praktische opties zijn het laten zakken van een middenvelder (Frenkie de Jong heeft daarvoor ervaring) om de wingbacks te neutraliseren, of dynamische combinaties op één flank met spelers als Denzel Dumfries, Crysencio Summerville en Tijjani Reijnders om overtal te creëren. Hoog druk zetten zou Japan kwetsbaar maken, maar Nederland heeft onder Koeman moeite met structureel pressen.
Kort: individueel heeft Oranje wellicht meer kwaliteit, maar Japan als collectief is georganiseerd, snel in rotaties en gevaarlijk in overgangs‑ en positieduels. Of Nederland hiertegen op zondag vanaf 22.00 uur de juiste antwoorden vindt, wordt dan duidelijk.